Środki przyznawane przez Polskę osobom ubiegającym się o udzielenie ochrony międzynarodowej nie są wystarczające do zaspokojenia ich podstawowych potrzeb życiowych, co może prowadzić do skrajnego ubóstwa a nawet biologicznego zagrożenia życia.

Stowarzyszenie Interwencji Prawnej złożyło skargę do Komisji Europejskiej w sprawie nieprzestrzegania przez Polskę zobowiązań ciążących na niej na mocy prawa Unii Europejskiej – Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE z dnia 26 czerwca 2013 w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową (dalej: dyrektywa 2013/33/UE).

Powołana dyrektywa nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia osobom ubiegającym się o udzielenie ochrony międzynarodowej świadczeń materialnych pozwalających wnioskodawcom na odpowiedni poziom życia, gwarantujący utrzymanie oraz ochronę zdrowia fizycznego i psychicznego (art. 17 ust. 2).

W opinii Stowarzyszenia, przyznawane przez władze polskie świadczenia pieniężne na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu poza ośrodkiem dla cudzoziemców są rażąco niskie, i jako takie nie są zgodne z postanowieniami dyrektywy 2013/33/UE.

Stowarzyszenie stoi na stanowisku, że granica odpowiedniego poziomu życia w Polsce określona została w ustawie o pomocy społecznej, poprzez wskazanie kryteriów dochodowych, których przekroczenie pozbawia prawa do wsparcia ze strony państwa (obecnie jest to 701 zł miesięcznie w przypadku osoby samotnej i 528 zł miesięcznie na osobę w rodzinie, w przypadku gospodarstw wieloosobowych). Stowarzyszenie wskazało w skardze, że w przypadku gospodarstw trzyosobowych lub większych, kwota przyznawanego cudzoziemcom wsparcia finansowego jest znacznie niższa od kryterium socjalnego (w przypadku gospodarstwa trzyosobowego wynosi 450 zł miesięcznie na osobę i jest o 78 zł niższa na osobę niż kryterium socjalne, a w przypadku gospodarstw czteroosobowych i więcej – wynosi 375 zł miesięcznie na osobę, co daje miesięczną kwotę na osobę aż o 158 zł niższą niż minimum socjalne).

Wysokość wsparcia finansowego udzielanego cudzoziemcom w gospodarstwach trzy lub więcej osobowych jest też niższa niż minimum egzystencji, czyli miary ubóstwa wyznaczającej poziom potrzeb, poniżej którego występuje biologiczne zagrożenie życia oraz rozwoju psychofizycznego człowieka.

W przypadku gospodarstw trzyosobowych świadczenia przyznawane przez Polskę są niższe niż minimum egzystencji aż o 56,96 zł na osobę w rodzinie trzyosobowej i aż o 158,67 zł mniej na osobę w gospodarstwie czteroosobowym. Może stanowić to zagrożenie dla zdrowia i prawidłowego rozwoju dzieci i ich rodziców ubiegających się w Polsce o status uchodźcy.

Środki przyznawane przez Polskę osobom ubiegającym się o udzielenie ochrony międzynarodowej nie tylko nie pozwalają na odpowiedni poziom życia, ale – i przede wszystkim – nie są wystarczające do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, co może prowadzić do skrajnego ubóstwa a nawet biologicznego zagrożenia życia. Z tego względu Stowarzyszenie Interwencji Prawnej zdecydowało się na wniesienie skargi do Komisji Europejskiej. Komisja powinna zbadać skargę w przeciągu 12 miesięcy. Może potem zdecydować o wszczęciu odpowiedniego postępowania w związku z nieprzestrzeganiem przepisów prawa unijnego przez Polskę.