Jak walczyć z przewlekłością postępowania?

Zgodnie z jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Tak stanowią przepisy, a jak wygląda praktyka?

Z danych pozyskanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich wynika, że w ubiegłych latach* na zezwolenie na pobyt i pracę cudzoziemiec musiał czekać od 53 dni (na Podlasiu) aż do 254 dni (na Pomorzu), a na zezwolenie na podstawie prowadzenia działalności gospodarczej – od 59 dni (na Warmii i Mazurach) do 344 dni (w Wielkopolsce).

 

 

 

 

 

Postępowania dotyczące legalizacji pobytu i pracy trwają bardzo długo. Niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że polskie prawo daje im narzędzia do obrony przed przewlekłością lub bezczynnością organów. Mowa tu o ponagleniach i skargach do wojewódzkich sądów administracyjnych.

Jeżeli sprawa może zostać rozpoznana w oparciu o dowody przedstawione łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, organ winien wydać decyzję niezwłocznie. W ocenie Stowarzyszenia, sprawy o wydanie zezwolenia na pracę są tego typu sprawami. Stanowisko takie potwierdza np. praktyka Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego, który wydaje zezwolenia na pracę w dniu złożenia podania, w sytuacji gdy pracodawcy uda się zarezerwować termin na osobiste złożenie wniosku.

Sprawy o udzielenie zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego powinny zostać załatwione w terminie 3 miesięcy, a w postępowaniu odwoławczym w terminie 2 miesięcy, co w sposób jednoznaczny wynika z przepisów ustawy o cudzoziemcach. Ustawa nie określa terminów rozpoznania spraw o pobyt czasowy, w związku z czym mają tu zastosowanie zasady ogólne wynikające z przepisów postępowania administracyjnego. A zatem, jeżeli w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, to powinna ona zostać załatwiona nie później niż w ciągu miesiąca, natomiast gdy jest to sprawa szczególnie skomplikowana – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Postępowanie odwoławcze powinno zakończyć się w terminie miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Do terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności (w sprawach legalizacyjnych będą to przykładowo terminy na uzyskanie opinii organów), okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

Jeżeli sprawa nie zostanie załatwiona w jednym ze wskazanych powyżej terminów, przysługuje nam prawo wniesienia ponaglenia, a następnie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Ponaglenie należy wnieść do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu rozpoznającego sprawę lub do organu prowadzącego postępowanie, jeżeli brak jest organu wyższego stopnia. Musi ono zawierać uzasadnienie, czyli wskazanie na czym polega bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy. Ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy powinno zostać przekazane do organu właściwego do jego rozpoznania najpóźniej w terminie 7 dni. W tym samym terminie ponaglenie powinno zostać rozpatrzone. W przypadku stwierdzenia bezczynności, organ rozpoznający sprawę zostanie zobowiązany do jej załatwienia we wskazanym w postanowieniu terminie.

Niezależnie od powyższego, wniesienie ponaglenia otwiera drogę do złożenia skargi do sądu administracyjnego, który w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia sprawy może orzec o wymierzeniu organowi grzywny do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy tej kwoty.

Jednocześnie, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 czerwca 2017 r. (sygn. Akt: II OSK 853/17), „Strona bowiem, która należycie dba o własne interesy, winna bez zwłoki wykorzystywać przysługujące jej instrumenty prawne zwalczania przewlekłości postępowania.”

 

 

 

*Dane za lata 2016-17 przesłane z MSWiA do Rzecznika Praw Obywatelskich

Zapytaj o naszą ofertę

tel. 736 287 630
(w godzinach 10:00 - 16:00)