SPRAWY DOTYCZĄCE MOMENTU PRZYZNAWANIA ŚWIADCZEŃ DLA RODZINY ZASTĘPCZEJ

Niejasną i kontrowersyjną sprawą jest określenie momentu przyznania świadczenia dla rodziny zastępczej. Zgodnie z §10 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych, pomoc pieniężną, przyznaje się za okres pobytu dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej z dzieckiem począwszy od dnia ustanowienia rodziny zastępczej – nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. Sformułowanie „ustanowienie rodziny zastępczej” budzi wątpliwości interpretacyjne, ponieważ ustawodawca nie sprecyzował dokładnie, o który moment chodzi. Z tego powodu w wielu sprawach niniejsze świadczenie jest przyznawane dopiero z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu o ustanowieniu rodziny zastępczej, po zakończeniu postępowania, bez względu na to, w którym momencie zostało umieszczone w rodzinie dziecko. Zdarza się więc, że przez wiele miesięcy dziecko przebywa w rodzinie, która ponosi koszty jego utrzymania, bez wsparcia finansowego ze strony państwa. Nawet jeżeli rodzina złożyła wniosek o przyznanie świadczenia zostaje ono przyznane dopiero w chwili zakończenia postępowania i po jego formalnym uprawomocnieniu się.

W zeszłym roku prawnicy Stowarzyszenia Interwencji Prawnej podjęli się pomocy rodzinie zastępczej, która zgodziła się złożyć odwołanie od decyzji Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, który zdecydował, że wypłata świadczenia nastąpi od dnia uprawomocnienia się postanowienia o ustanowieniu rodziny zastępczej, a nie od dnia wydania postanowienia przez sąd. Rodzina ta już od dłuższego czasu opiekowała się powierzonymi im przez sąd dziećmi. Wniosek o wypłacenie świadczenia złożyła do PCPR w chwili wydania przez sąd postanowienia. Mimo, iż ponosiła koszty związane z utrzymanie dzieci PCPR czekał z wypłatą świadczenia do czasu uprawomocnienia się postanowienia – w tym wypadku były to prawie kolejny miesiąc (3 tygodnie). Odwołanie rozpatrzyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie.

W dniu 22 stycznia 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wydało decyzję w sprawie przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej. (SKO.PA.431-4441/07)

SKO potwierdziło, iż „użytego przez ustawodawcę pojęciaustanowienia rodziny zastępczej nie należy utożsamiać z „prawomocnością” orzeczenia taką rodzinę ustanawiającego”.

SKO podkreśliło, iż art. 578 kpc wskazuje, że postanowienia sądu opiekuńczego są skuteczne i wykonalne z chwilą ich ogłoszenia, a gdy ogłoszenia nie było, z chwilą ich wydania. Tak więc z rodziną zastępczą zostaje się w chwili wydania postanowienia sądu, od tego też momentu ta rodzina zaczyna najczęściej sprawować opiekę nad dziećmi. Żaden przepis ustawy o pomocy społecznej, a przede wszystkim Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego czy Kodeksu postępowania cywilnego nie określa innego terminu skuteczności i wykonalności postanowienia w przedmiocie ustanowienia rodziny zastępczej, postanowienia te są skuteczne i wykonalne zgodnie z przedstawionym przepisem.

Z tych powodów należy przyznać, że skutek w postaci uprawnienia do uzyskania pomocy finansowej na dziecko następuje więc, zgodnie z art. 578 kpc, z chwilą ogłoszenia postanowienia, nie z chwilą jego uprawomocnienia. Każda rodzina zastępcza ma więc prawo do pomocy finansowej na dziecko od momentu, w którym sąd ustanowi ją rodziną zastępczą, a nie od momentu w którym się to postanowienie uprawomocni. Nie trzeba więc czekać 3 tygodni albo dłużej – jeśli ktoś zaskarżył treść postanowienia – na uzyskanie pomocy na dziecko. Od momentu, w którym zostaje wydane postanowienie sądu o ustanowienie rodziny zastępczej pomoc ta się należy, ponieważ rodzina ma pod opieką dziecko i ponosi w związku z tym koszty jego utrzymania. Warto więc jak najszybciej po wydaniu przez sąd postanowienia złożyć wniosek o świadczenie. Dochodząc świadczenia warto wskazywać na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 22 stycznia 2008 roku (SKO.PA.431-4441/07).

Niestety, ostatnimi czasy, pojawiły się wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych negujących taką interpretację przepisów. Dla jednej z klientek napisaliśmy skargę w tej sprawie i mamy nadzieję, że Naczelny Sąd Administracyjny poprze nasze stanowisko w tej sprawie.

15Od 2007 roku jesteśmy Organizacją Pożytku Publicznego.
Przekaż 1% swojego podatku!
Nasz numer KRS to 0000240024

Nr konta:
63 2030 0045 1110 0000 0307 2610

Archiwa
Możesz nas wesprzeć robiąc zakupy: logo-fanimani
logo-dobrywolontariat
Jesteśmy organizacją przyjazną wolontariuszom.
Współpracujemy z: SOS Wioski Dziecięce